Ayak Ağrısının Yaygın Sebepleri

Bedenimizin darbe emici kısmı olan ayaklarımız sadece bir saatlik ağır bir egzersiz sırasında yarım tonluk bir basınca maruz kalabilir. Yürüyüş ve koşu sırasında da ayaklarımız vücudumuzun 1,5 katı bir ağırlığı taşır. Ayaklarımızın neden bu kadar sık rahatsızlandığını anlamak pek zor değildir.

Bir sabah ayağınızda ani bir ağrıyla uyandınız, Neler oluyor? Ayağınız neden ağrıyor, Doktorunuz ayak ağrınızın giderilmesinde nasıl yardımcı olabilir?

Ayak ağrısı, ortopedist ve podiatristlerin (ayak sağlığı uzmanı) ziyaret edilmesinin en sık sebeplerinden birisidir. 26 kemik, 33 eklem ve 5 bağ doku ile ayaklarımızda incinebilecek çok fazla kısım vardır. Ayağımızdaki bu yapılar incindiğinde veya aşırı zorlamaya maruz kaldığında ağrı meydana gelebilir ve hareket kabiliyetinizde sınırlamalar oluşabilir. Dolayısıyla, en doğrusu ayağınızdaki ağrının kaynağına inmektir.

Topuk Dikeni

Topuk dikeni, ayak ağrısının en sık görülen sebeplerinden birisidir. Ayak tabanındaki plantar fasya adlı kalın bağ dokusunun tahriş olmasıyla meydana gelir. Bu bağ doku topuğunu ayak parmaklarına bağlar. Topuk dikeni olan kişiler ayaklarının tabanında, genellikle de topuklarının iç kısmında ağrı hissederler.

Topuk dikeni rahatsızlığı olanlarda özellikle sabah uyandıktan sonra koşu gibi ağır egzersizler sırasında ağrı duyulması oldukça yaygın bir durumdur ancak basit bir yürüme eylemi sırasında da topuk ağrısı yaşanabilir.

Topuk dikeninin fizik tedavi ile iyileştirilmesi iltihaplanmayı azaltıcı uygulamalar ile ayak, bilek ve tüm alt bacak ekstremitesi biyomekaniğinin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Topuk dikeni için uygun egzersizler germe, güçlendirme ve denge egzersizleridir.

Metatarsalji

Metatarsalji, ayak parmaklarının hemen gerisinde veya parmak köklerinde ağrıya neden olan bir rahatsızlıktır. Bu rahatsızlığa metatarsalji denmesinin nedeni bu bölgedeki kemiklerin metatarsal kemikler olarak adlandırılmasıdır. Uzun süre devam eden zıplama ve koşma aktiviteleri bu bölgede aşırı bir stres yüklenmesine neden olur. Zamanla metatarsal kemikler şişer ve ağrımaya başlar.

Posterior Tibial Tendon Rahatsızlığı

Posterior tibial ayaktan aşağıya inerek ayak kemerinin olduğu yerde ayak tabanına bağlanan tendondur. Bu tendon ayağımızın doğal kemerli yapısının desteklenmesini sağlar. Bu tendonun tahriş olması ağrı, yürüme sırasında zorluk çekme ve düztaban durumlarına yol açabilir.
Posterior tibial tendon rahatsızlığının tedavisinde kullanılan uygulamalardan esnekliği arttırıcı ve güçlendirici egzersizler, denge egzersizleri, iltihap önleyici yöntemler ve ortotik araçların kullanımı sayılabilir. Doktorunuzun sizi muayene ettikten sonra Posterior tibial tendon rahatsızlığınız için en uygun tedavi yöntemini size önerecektir.

Çim parmak

Çim parmak rahatsızlığı ayak başparmağının dibinden incinmesidir. Ayak başparmağının zorlanarak normal hareket sınırının aşılmasıyla ortaya çıkar. Çoğu zaman topa vurmaya çalışırken (ve özellikle de topu ıskalayıp zemine çarptığınızda) olur. Bu durumda parmağı destekleyen bağlarda yırtık meydana gelir. Çim parmak rahatsızlığında yürüme ve koşma sırasında ağrı hissedilir. Ayrıca ayak parmaklarında kramp da görülebilir.
Çim parmak rahatsızlığının fizik tedavisi, ayak ve ayak parmaklarındaki iltihabı kontrol altına alma ve ayak parmaklarının normal hareket kabiliyetini geri kazandırmayı içerir.

Tarsal Tünel Sendromu

Tarsal tünel sendromu ayağa giden ana sinirin kemik veya doku tarafından sıkışması ile oluşur. Bilekte meydana gelen ve “karpal tünel sendromu” denilen benzer bir durumu duymuş olabilirsiniz. Tarsal tünel sendromu, karpal tünel sendromunun ayak versiyonudur. Tarsal tünel sendromunun belirtileri genel olarak ayağın iç kısmında hissedilen yanma, karıncalanma ve aniden gelen sancı şeklindedir.

Tedavi

Fiziksel tedavi genellikle ayak ağrısı rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılan asıl yöntemlerden biridir. Dikkatlice yapılacak ayak germe egzersizleri çoğu zaman yukarıda sayılan rahatsızlıklardan kaynaklı ağrıların azaltılmasında yardımcı olur. Topuk dikeni rahatsızlığının tedavisinde, geceleri ayağın gergin bir pozisyonda tutulması için atel kullanılması önerilebilir.

Eğer ayak ağrınız varsa fizik tedavi uzmanı veya bir ayak ve ayak bileği doktoru size ağrınızı azaltabilecek ve ayak fonksiyonlarınızı arttırabilecek bazı tavsiyeler verebilir. Buz masajı ağrının ve iltihaplanmanın kontrol altına alınmasında yardımcı olabilir. Doktorunuz topuk dikeninin tedavisi için ayağınızı bir duvara dayayarak germenizi tavsiye edebilir. Bu ayak tabanındaki bağ dokunun gerilerek hafifçe uzamasını ve ayağın doğal esnekliğine kavuşmasına yardımcı olur.

Ayak Ağrısı Tedavisi: Evde Ne Yapılabilir?

Günlük yaşamı çok fazla zedelemeyen basit ayak ağrıları genellikle evde uygulanacak yöntemlerle hafifletilebilir:

Buz Uygulaması: Ayağın ağrıyan noktasına buz uygulayarak (cilde direkt temas ettirmeden) şişliği ve yangıyı azaltabilirsiniz.
İstirahat ve Yükseltme: Ayağı kalp seviyesinden yukarıda tutmak ve dinlendirmek, ödemin azalmasına yardımcı olur.
Ayakkabı Değişimi: Rahat, ayağı sıkmayan ve destekleyen ayakkabılar tercih edilmelidir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Eğer uygulanan ev tedavilerine rağmen şikayette azalma yoksa, ağrı günlük yaşamı zorlaştırıyorsa veya ayakta kırık şüphesi/aşırı şişme varsa ve tam yük verilemiyorsa muhakkak bir doktora başvurulmalıdır.

Tıbbi tedavi sürecinde şunlar uygulanabilir:

Fizik Tedavi: Ayak germe, güçlendirme ve denge egzersizleri ağrıların azaltılmasında temel yöntemdir. Örneğin; topuk dikeni için ayağı duvara dayayarak yapılan germe hareketleri bağ dokunun esnekliğini artırır.
Atel ve Tabanlık: Gece atelleri veya kişiye özel tabanlıklar (ortotik araçlar) kullanılarak ayağın doğru pozisyonda kalması sağlanır.
İlaç Tedavisi: Ağrının şiddetine göre doktor kontrolünde ağrı kesici veya kas gevşetici ilaçlar kullanılabilir.

Ayak ağrısı kontrol edilmesi zor bir durum olabilir ve hayat kalitenizi düşürebilir. Doğru teşhis ve tedavi ile tekrar ağrısız adımlar atmanız mümkündür.

Ayak ağrısı problemleri ile ilgili bilgi almak için uzman kadromuz ile iletişime geçin.